نقد فصل سوم سریال ارباب حلقه ها نشان می‌دهد مجموعه با تمرکز بر نبرد خیر و شر، روایتی با کمبود مکث‌های ضروری و داستانی منسجم‌تر اما شتاب‌زده ارائه می‌کند.
فصل سوم سریال فانتزی آمریکایی The Lord of the Rings: The Rings of Power بر اساس تاریخ سرزمین میانه نوشته جی. آر. آر. تالکین ساخته شده و عمدتاً از مطالب ضمیمه‌های رمان ارباب حلقه‌ها (۱۹۵۴ تا ۱۹۵۵) اقتباس می‌کند.
داستان این فصل هزاران سال پیش از وقایع رمان و در دوران دوم سرزمین میانه و پنج سال پس از اتفاقات فصل دوم و در اوج جنگ میان الف‌ها و ارباب تاریکی، سائورون جریان دارد. این فصل تلاش‌های سائورون برای ساخت حلقه یگانه را به تصویر می‌کشد.
بیشتر بخوانید:
نقد فصل سوم سریال ارباب حلقه ها
در وب‌سایت راتن تومیتوز، ۷۹ درصد از ۳۳ نقد فصل سوم ارباب حلقه ها که ثبت‌شده، مثبت بوده و میانگین امتیاز منتقدان به ۷.۶ از ۱۰ رسیده است. جمع‌بندی منتقدان در نقد فصل سوم سریال حلقه های قدرت می‌گویند: «=
حلقه‌های قدرت با تمرکز دوباره بر مسیر خود در سرزمین میانه، دامنه روایتش را محدودتر می‌کند و قدرت را به دست جذاب‌ترین شخصیت‌هایش می‌سپارد؛ در عین حال، جایگاه خود را به‌عنوان پیش‌درآمدی شایسته برای ارباب حلقه‌ها تثبیت می‌کند.
متاکریتیک نیز بر اساس نظر ۱۴ منتقد، میانگین امتیاز ۶۹ از ۱۰۰ را به این فصل اختصاص داده که نشان‌دهنده واکنش عموماً مثبت منتقدان در نقد فصل سوم The Rings of Power است.
در فصل سوم، حلقه‌های قدرت بار دیگر بر ایده ساده اما جذاب تقابل خیر و شر متمرکز می‌شود. سریال برخی شخصیت‌ها و خرده‌داستان‌های فصل‌های گذشته را کنار می‌گذارد و در عوض می‌کوشد تمام شخصیت‌های باقی‌مانده را در مسیر هدفی مشترک، یعنی یا باید با سائورون بجنگید یا در خدمت او باشید، قرار دهد.
سریال در سومین فصل خود با تمرکز جدیدی بازمی‌گردد، اما همچنان ظاهر و حال‌وهوای آشنای گذشته را حفظ می‌کند. این پیش‌درآمد غیررسمی برای فیلم‌های سرزمین میانه ساخته پیتر جکسون، بیش از گذشته به مجموعه سینمایی ارباب حلقه‌ها شباهت پیدا کرده است.
سریال در تلاش است با نگاه مستقیم به نقطه پایانی داستان، خود را بیش از پیش به جهان سینمایی جکسون نزدیک کند. در همین مسیر، ریتم آرام فصل نخست و فریبکاری‌های پیچیده آناتار در فصل دوم جای خود را به روایتی سریع‌تر داده‌اند.
فصل سوم در چهار قسمت ابتدایی، با کاهش تعداد شخصیت‌ها و افزایش فوریت اتفاقات، می‌خواهد حجم عظیمی از اطلاعات داستانی را در خود جای دهد. فصل سوم در مجموع عجولانه پیش می‌رود و گاهی همین شتاب به یکی از نقاط ضعف اصلی آن تبدیل می‌شود که در تحلیل فصل سوم ارباب حلقه ها به آن خواهیم پرداخت.
قسمت افتتاحیه فصل سوم با روایت گالادریل، شخصیتی که همچنان نقش راوی قابل‌اعتماد داستان را بر عهده دارد و مخاطب را از میان یک پرش زمانی عبور می‌دهد، آغاز می‌شود. پنج سال از آغاز جنگ الف‌ها و سائورون گذشته است و نیروهای موردور بخش بزرگی از سرزمین میانه را به تصرف خود درآورده‌اند و اکنون به مرزهای پناهگاه‌های الف‌ها در لیندون و شهر تازه‌تأسیس ریوندل نزدیک‌تر می‌شوند.
در زیر کوهستان نیز اختلافات داخلی تهدیدی جدی برای پادشاهی دورف‌ها به شمار می‌رود. تورین با ورود برادر دردسرسازش، ثراین (ادی مارسن)، روبه‌رو می‌شود. او وارث مورد علاقه پدرشان بوده و اکنون برای تصاحب تاج‌وتخت و استفاده از هفت حلقه به نفع سائورون بازگشته است. در سرزمین رون و نومه‌نور نیز پادشاهی‌های انسان‌ها هنوز جانب مشخصی را انتخاب نکرده‌اند. این وضعیت در عصر سوم نیز تکرار خواهد شد. با این حال، زمان بسیار کمتری از آنچه تصور می‌کنند در اختیار دارند.
سائورون با حضور پررنگ خود، به داستانی که مدام میان مناطق مختلف سرزمین میانه جابه‌جا می‌شود، یک خط روایی مرکزی و قابل‌دنبال‌کردن می‌بخشد. پس از مرگ کله‌بریمبور، سائورون دیگر به دانش و مهارت الف‌ها برای تکمیل حلقه یگانه دسترسی ندارد. او خیلی دیر متوجه می‌شود که قتل‌عام آهنگران الف و سوزاندن کتاب‌های مربوط به هنر حلقه‌سازی، تصمیم چندان هوشمندانه‌ای برای کسی نبوده که قصد دارد به ارباب حلقه‌ها تبدیل شود.
حالا سائورون باید در سراسر سرزمین میانه به دنبال الف‌هایی بگردد که هنوز از فنون آهنگری و ساخت حلقه اطلاع دارند. او این مأموریت را به مارنوخ (آدام یانگ)، ارک محوری فصل، واگذار می‌کند؛ اما مارنوخ خیلی زود به ارباب خود خیانت می‌کند و اطلاعات را در اختیار دورف‌ها و الف‌ها قرار می‌دهد.
در همین حال، سائورون سرگرم انتخاب نازگول‌های آینده موردور است. این موجودات هنوز به مرحله تبدیل‌شدن به اشباح حلقه نرسیده‌اند و در این مقطع می‌توان آن‌ها را پیش‌نمونه‌های نازگول دانست. او نامزدهای سرزمین رون و سرزمین‌های جنوبی را در نبردی مرگبار با شمشیرهای تک‌دست مقابل یکدیگر قرار می‌دهد تا تنها یک نفر زنده بماند.
چارلی ویکرز در نقش سائورونِ بی‌نقاب، همان شرارت بی‌رحمانه‌ای را به نمایش می‌گذارد که مدت‌ها انتظار دیدنش را داشتیم. او با لبخندی شیطانی نظاره‌گر انسان‌ها و ارک‌هایی است که برای جلب رضایتش یکدیگر را از میان می‌برند. تمرکز داستان بر سائورون باعث شده مجموعه با سرعت بیشتری پیش برود، اما همین مسئله گاهی به شتاب بیش از اندازه روایت منجر می‌شود. سریال به‌جای آنکه زمان بیشتری را به گفت‌وگوهای سائورون با جسد کله‌بریمبور اختصاص دهد، خیلی زود به سراغ مصاحبه و انتخاب نامزدهای نازگول می‌رود.
قدرت نازگول‌ها را پیش‌تر در رویارویی‌شان با گالادریل دیده‌ایم و در ادامه نیز هنگام ملاقاتشان با تورین اطلاعات بیشتری درباره آن‌ها به دست خواهیم آورد. با این حال، آیا واقعاً دشوار بود که پیش از بازگرداندن فرمانده جنگی، خامول (زوبین وارلا)، به سرزمین رون، اندکی بیشتر با او آشنا شویم؟ در موردور همه اتفاقات هم‌زمان رخ می‌دهند و به نظر می‌رسد سریال برای پیش‌بردن داستان فرصتی برای مکث ندارد.
هدف‌های مشخص سائورون تنها یکی از تلاش‌های فصل سوم برای ساده‌سازی روایت است. جی. دی. پین و پاتریک مک‌کی، خالقان مشترک سریال، در کنار جاستین دابل، تنها نویسندگانی هستند که نامشان برای این قسمت‌ها ثبت شده است. آن‌ها در نیمه نخست فصل، هارفوت‌ها را که پیش‌تر نقش نوعی نماینده مخاطب را در داستان داشتند، کنار می‌گذارند. در ادامه، تام بامبادیل نیز از روایت حذف می‌شود. البته ممکن است پاپی، نوری و تام در آینده دوباره به داستان بازگردند، اما به نظر می‌رسد خبری از حضور دوباره ارین نخواهد بود.
قسمت دوم بار دیگر به نومه‌نور بازمی‌گردد. ارین که به‌عنوان جاسوس میریل فعالیت می‌کند، با برادرش ایزیلدور همکاری دارد و از سوی دیگر، بار سنگین عذاب وجدان را به دوش می‌کشد؛ چراکه او در به‌قدرت‌رسیدن فارازون نقش داشته و برای حفظ پوشش جاسوسی خود، به سربازان وفادار و حتی دستیارانی که از وفاداران متنفرند، خیانت کرده است. این وضعیت فشار زیادی بر او وارد می‌کند، اما همان‌طور که یکی از زندانیان وفادار به او یادآوری می‌کند، تلاش‌هایش جان بسیاری را نجات داده است.
ارین از نقشه ارتش فارازون برای حمله به پلارگیر، پناهگاه وفاداران، باخبر می‌شود. او که می‌خواهد الندیل را از نزدیک‌شدن نیروهای دشمن آگاه کند، تلاش می‌کند فرصتی برای دسترسی ایزیلدور به پالانتیر فراهم کند. به نظر می‌رسد ارین در جاسوسی بسیار بهتر از دزدی عمل می‌کند. در نهایت نیز ترجیح می‌دهد خود را از پنجره به بیرون پرتاب کند تا اینکه حتی یک لحظه دیگر در کنار کمن بماند.
در میان این بازی قدرت در نومه‌نور، داستان تئو نیز دنبال می‌شود؛ اما با ورود کمن به شهر، پناهگاه وفاداران دیگر چندان امن به نظر نمی‌رسد و تئو بار دیگر خود را در جایگاه همان طبقه فرودست ساکنان سرزمین‌های جنوبی می‌بیند. او نیز ترجیح می‌دهد به استقبال سرنوشت شوم خود برود تا اینکه زمان بیشتری را با کمن بگذراند. به همین دلیل راهی موردور می‌شود تا برای پیوستن به نازگول‌های آینده درخواست بدهد.
با این حال، جذابیت‌های سیاسی قسمت دوم در نهایت به نوعی اطلاعات‌دهی مستقیم و نه‌چندان ظریف تبدیل می‌شود که وزن قسمت را بیش از حد سنگین می‌کند. نومه‌نور نیز در مجموع برای حفظ اهمیت خود در داستان تقلا می‌کند.
قسمت سوم نیز با مشکلی مشابه روبه‌رو است. همان‌طور که سائورون سرانجام می‌تواند چهره واقعی خود را آشکار کند، گندالف نیز بالاخره به هویت حقیقی‌اش دست یافته است؛ اما همچنان در خانه تام بامبادیل گرفتار شده و باید به حرف‌های او گوش دهد که هنوز برای نجات دوستانش آماده نیست و بهتر است همچنان منتظر بماند.
با این حال، پس از آنکه گندالف جاسوسی جادوگر تاریک را می‌کند، دیگر آماده حرکت است. جادوگر تاریک که اکنون رنگ آبی تازه‌ای به خود گرفته، کنترل سرزمین رون را به خامولِ بازگشته واگذار می‌کند. در یکی از جسورانه‌ترین و آشکارا مسیحی‌ترین سکانس‌های فصل، گندالف با آتش پنهان سخن می‌گوید و هدف او برای ادامه فصل مشخص می‌شود.
سریال برای متعادل‌کردن این عناصر جدید، بار دیگر به مخاطبان یادآوری می‌کند که چه اثری را تماشا می‌کنند و داستان قرار است به کجا برسد. حلقه‌های قدرت از همان ابتدا چیزهای زیادی از فیلم‌های سینمایی آموخته بود، اما در طول فصل سوم بیش از هر زمان دیگری به مجموعه ارباب حلقه‌ها ساخته پیتر جکسون شباهت پیدا می‌کند. طراحی لباس‌ها، تصویربرداری با سرعت شاتر پایین، فضاهای صوتی طنین‌انداز و خشونت‌های کمیک، همگی یادآور سبک بصری و شنیداری فیلم‌های جکسون هستند.
بخشی از این شباهت‌ها چیزی جز خشنودکردن طرفداران نیست. برای مثال، صحنه‌ای که گندالف کلاهش را بر سر می‌گذارد، به‌راحتی می‌تواند یکی از تشویق‌برانگیزترین لحظات تلویزیونی سال باشد. در موقعیت‌های دیگر، این شباهت‌ها با هدف تثبیت جایگاه سریال به‌عنوان پیش‌درآمدی بر سه‌گانه نخست جکسون به کار گرفته می‌شوند. اینجا ارباب حلقه‌ها است و ظاهراً قرار است از نظر ظاهر و حس‌وحال، تفاوت چندانی با بازپخش‌های دوره‌ای فیلم‌های یاران حلقه، دو برج و بازگشت پادشاه یا آثار آینده برادران وارنر در این جهان نداشته باشد.
البته این آشنایی مزایای خودش را هم دارد. یکی از جذاب‌ترین و پویاترین خطوط داستانی فصل سوم، به مارنوخ، شخصیتی که در کنار گالادریل و آروندیر، نقشی شبیه اسمیگل در همراهی فرودو و سم پیدا می‌کند، مربوط می‌شود.
حلقه‌های قدرت هرگاه از محدوده آشنای خود فاصله می‌گیرد، دچار لغزش می‌شود. این مجموعه طی سال‌های گذشته همواره در به‌تصویرکشیدن و گسترش شیوه روایت عاری از مسائل جنسی در آثار تالکین با مشکل روبه‌رو بوده است.
کتاب‌های تالکین بر دوستی‌های عمیق میان مردان و صمیمیت و عشقی تأکید دارند که در میدان نبرد شکل می‌گیرد. با این حال، حلقه‌های قدرت بیشتر به سمت روابط عاشقانه دگرجنس‌گرایانه می‌رود و بارها الگوی رابطه دور از هم برن و لوتین را بازآفرینی می‌کند.
با وجود این، سریال از طریق رابطه دیسا و تورین، تصویری قابل‌قبول از یک زندگی مشترک سالم و عادی در میان خاندان سلطنتی دورف‌ها ساخته است. این دو زندگی زناشویی دارند، اما سریال هیچ‌گاه به‌صورت مستقیم به این بخش از رابطه آن‌ها نمی‌پردازد. این صمیمیت در بازی اواین آرتور و سوفیا نوموته به‌خوبی جریان دارد، اما ورود ثراین آن را به موضوعی محوری تبدیل می‌کند.
مشکل اینجاست که سریال حتی جسارت کافی برای بیان روشن موضوع را ندارد و دو یا سه صحنه را به گفت‌وگوهای مبهم و کنایه‌آمیز بزرگسالانی اختصاص می‌دهد که سعی دارند درباره یک رابطه یک‌شبه حرف بزنند، بی‌آنکه مستقیماً به آن اشاره کنند.
اگر قرار است تا این اندازه محتاطانه و سربسته با موضوع برخورد شود، اصلاً چرا باید آن را وارد داستان کرد؟ در ابتدا، سریال تا حدی از این موقعیت سربلند بیرون می‌آید؛ زیرا تورین با توجه به پیامدهای مهم ماجرا، واکنشی پخته و منطقی نشان می‌دهد. اما پس از چند سوءتفاهم دیگر، خشم بر او غلبه می‌کند و در نهایت هم تاج‌وتخت و هم حلقه‌ها را از دست می‌دهد.
در حالی که سریال به سمت پایانی تراژیک حرکت می‌کند، حلقه‌های قدرت همچنان روایت پیچیده و گسترده خود را با سرعتی بالا پیش می‌برد. چهار قسمت نخست، مخاطب را بی‌وقفه به سرزمین رون، آن سوی دریا و نومه‌نور، به خزد-دوم و سیاه‌چال‌های گونداباد، میان جهان‌های کیهانی و در امتداد سواحل مختلف سرزمین میانه می‌برند. هر کسی که به دنبال گشت‌وگذاری در جهان مخلوقات تالکین در عصر دوم باشد، از تماشای این فصل چیزهای زیادی به دست خواهد آورد.
اما مشکل اینجاست که سریالی که بخش زیادی از زمان خود را صرف راه‌رفتن شخصیت‌ها در جنگل‌ها می‌کند، دیگر ایستگاه‌های کافی برای لذت‌بردن از مناظر و فضای جهان داستانی در اختیار مخاطب نمی‌گذارد. حلقه‌های قدرت داستان‌های بسیار زیادی برای روایت‌کردن دارد، اما دیگر هارفوت‌هایی را در اختیار ندارد که به جزئیات کوچک سرزمین میانه توجه کنند و به ما یادآوری کنند چرا نجات این جهان ارزشمند است.
چهار قسمت ابتدایی فصل سوم از این نظر گامی رو به جلو برای مجموعه محسوب می‌شوند. تمرکز بیشتر بر سائورون، کاهش تعداد شخصیت‌ها و کنارگذاشتن برخی خرده‌داستان‌های پراکنده باعث شده روایت کلی هدفمندتر به نظر برسد. در عین حال، شباهت بیشتر به سه‌گانه سینمایی پیتر جکسون، برای طرفداران قدیمی جهان تالکین جذابیت‌های خاص خود را دارد.
با این حال، سرعت بالای اتفاقات اجازه نمی‌دهد بسیاری از شخصیت‌ها و موقعیت‌ها به اندازه کافی پرداخت شوند. بعضی خطوط داستانی پیش از آنکه فرصت پیدا کنند تأثیر عاطفی لازم را بر مخاطب بگذارند، به نقطه اوج می‌رسند و برخی دیگر نیز زیر بار اطلاعات و توضیحات متعدد گرفتار می‌شوند.
نتیجه‌گیری
در نهایت، قسمت 1 تا 4 فصل سوم The Rings of Power با وجود روایت منسجم‌تر و چند خط داستانی جذاب، همچنان میان جاه‌طلبی برای گسترش جهان سرزمین میانه و نیاز به پرداخت دقیق‌تر شخصیت‌ها گرفتار است. سریال می‌خواهد هرچه سریع‌تر مخاطب را به سوی پایان تراژیک داستان هدایت کند، اما در این مسیر فرصت مکث، کشف و لذت‌بردن از جزئیات مسیری که شخصیت‌ها طی می‌کنند را از دست می‌دهد.
بیشتر بخوانید:
- نقد و بررسی فیلم عشق ممکن (Possible Love)
- نقد و بررسی فیلم قلب هیولا (Heart of the Beast)
- نقد و بررسی فیلم ادیسه (The Odyssey)
- نقد و بررسی فیلم ساعات پربیننده (Primetime)
- نقد و بررسی فیلم رزیدنت ایول (Resident Evil)
نظر شما درباره‌ی چهار قسمت ابتدایی فصل سوم سریال حلقه های قدرت چه بود؟ لطفا نظرات خود را در بخش کامنت با فیگار در میان بگذارید.
