فیلم The Odyssey از نگاه کریستوفر نولان پیوندی مفهومی با Oppenheimer دارد؛ کارگردان سرشناس سینما می‌گوید این ارتباط هنگام نگارش پایان اثر شکل گرفت.
نولان تابستان امسال با فیلم The Odyssey به سینماها بازگشت؛ اثری حماسی و اسطوره‌ای که مت دیمون در آن نقش اودیسئوس را بازی می‌کند و گروهی از بازیگران سرشناس نیز در آن حضور دارند. این فیلم تاکنون حدود ۱.۸ میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته و امتیاز ۹۴ درصد را از منتقدان راتن تومیتوز دریافت کرده است. هم‌زمان با آغاز فصل جوایز سینمایی، نولان در گفت‌وگویی درباره شباهت‌های مفهومی این فیلم با Oppenheimer صحبت کرد.
بیشتر بخوانید: نقد و بررسی فیلم ادیسه (The Odyssey)
این گفت‌وگو را رابرت داونی جونیور، بازیگر فیلم Oppenheimer که برای ایفای نقش لوئیس استراوس جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را دریافت کرد، اجرا کرد. نولان در بخشی از صحبت‌هایش گفت:
وقتی بخش پایانی فیلم The Odyssey را می‌نوشتم، ناگهان متوجه شدم بخشی از Oppenheimer نیز در آن حضور دارد و ارتباطی میان این دو اثر شکل گرفته است. چند روز پیش دفترچه‌های یادداشتم را مرور می‌کردم و دیدم هنگام نوشتن پایان فیلم یادداشتی ثبت کرده‌ام که در آن نوشته بودم این پایان، ترکیبی از پایان تمام فیلم‌هایم در یک اثر است.
در پایان فیلم The Odyssey اودیسئوس پس از چند دهه تلاش برای بازگشت به خانه، بار دیگر راهی سفری دریایی به سوی غرب می‌شود. او همراه همسرش پنه‌لوپه، با بازی آن هاتاوی، ایتاکا را ترک می‌کند و پسرش تلماخوس، با بازی تام هالند، مسئولیت پادشاهی را بر عهده می‌گیرد. اودیسئوس باور دارد که اقدامات گذشته‌اش ممکن است تمدن کنونی را به نابودی بکشاند، اما انسان‌ها در نهایت جامعه‌ای تازه خواهند ساخت. او همچنین دیگر خود را شایسته پادشاهی نمی‌داند؛ چراکه تصمیم‌هایش آسیب‌هایی جبران‌ناپذیر به بار آورده‌اند.
یکی از تصاویر محوری پایان فیلم، اسب تروا را در میان شعله‌های آتش و هم‌زمان با سقوط شهر تروا نشان می‌دهد. داستان در این بخش بر پیامدهای نقشه اودیسئوس برای شکست دادن تروا تمرکز می‌کند؛ نقشه‌ای که با فریب دادن مردم شهر و متقاعد کردن آن‌ها برای پذیرفتن اسب چوبی به‌عنوان هدیه‌ای صلح‌آمیز اجرا شد.
اودیسئوس در ادامه احساس می‌کند که با این فریب، سابقه‌ای خطرناک ایجاد کرده و زمینه زیر پا گذاشتن قوانین مهمان‌نوازی و احترام به میهمانان را فراهم آورده است. از آنجا که جنگ با چنین نیرنگی به پایان رسیده، دیگران نیز خود را مجاز می‌دانند قوانین زئوس را نقض کنند. در نتیجه، نظم جامعه متمدن به‌تدریج فرو می‌پاشد. در ایتاکا نیز خواستگاران پنه‌لوپه از تعهد او به پذیرایی از مهمانان سوءاستفاده می‌کنند و بحران‌های تازه‌ای به وجود می‌آورند.
این مضمون شباهت قابل‌توجهی با داستان Oppenheimer دارد؛ فیلمی که زندگی جی. رابرت اوپنهایمر و مواجهه او با پیامدهای ساخت بمب اتمی را روایت می‌کند. اوپنهایمر با ساخت این سلاح، قدرتی را در اختیار بشر قرار داد که می‌تواند تمام جهان را نابود کند و در نهایت با مسئولیت اخلاقی پیامدهای آن روبه‌رو شد.
پایان Oppenheimer نیز به عواقب بلندمدت پروژه منهتن و آغاز رقابت تسلیحاتی هسته‌ای می‌پردازد. جی. رابرت اوپنهایمر با بازی کیلین مورفی، خود را در برابر پیامدهای این پروژه مسئول می‌داند؛ همان‌طور که اودیسئوس در فیلم ادیسه با نتایج تصمیم‌های گذشته‌اش مواجه می‌شود.
هر دو فیلم در سکانس‌های پایانی از تصاویر نمادینی بهره می‌برند که اشتباه محوری شخصیت اصلی و پیامدهای گسترده آن را یادآوری می‌کنند. در Oppenheimer این مفهوم از طریق تصاویری از ویرانی هسته‌ای به تصویر کشیده می‌شود، در حالی که The Odyssey با نمایش دوباره اسب تروا، مخاطب را به نقطه آغاز فاجعه بازمی‌گرداند. به نظر می‌رسد نولان با این دو پایان، بار دیگر یکی از دغدغه‌های اصلی آثارش را مطرح کرده است: مسئولیت انسان در برابر پیامدهای پیش‌بینی‌نشده دستاوردها و تصمیم‌های خودش.
بیشتر بخوانید:
- فیلم The Batman 2 باز هم با تأخیر در فیلم‌برداری مواجه شد
- ساخت فصل پنجم انیمه Re:Zero رسماً تأیید شد
نظر شما درباره‌ی ارتباط فیلم The Odyssey و Oppenheimer چیست؟ لطفا نظرات خود را در بخش کامنت با فیگار در میان بگذارید.
منبع: Screenrant
