نقد فیلم مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید (Spider-Man: Brand New Day) ؛ قهرمانی در میان تنهایی و مسئولیت

۱۳ مهر ۱۴۰۵ - ۲۰:۰۰

تحریریه فیگار

در نقد فیلم مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید ، پیتر پارکر در تنهایی با تهدیدی تله‌پاتیک روبه‌رو می‌شود و همزمان با پیامدهای زندگی قهرمانانه می‌جنگد.

مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید (Spider-Man: Brand New Day) یک فیلم ابرقهرمانی آمریکایی محصول ۲۰۲۶ است که بر اساس شخصیت محبوب مارول کامیکس ساخته شده است. این اثر سی‌وهشتمین فیلم دنیای سینمایی مارول (MCU) و چهارمین قسمت از مجموعه فیلم‌های مرد عنکبوتی این جهان سینمایی پس از Spider-Man: No Way Home محصول ۲۰۲۱ محسوب می‌شود.

کارگردانی فیلم را دستین دنیل کریتن بر عهده داشته و فیلمنامه توسط کریس مک‌کنا و اریک سامرز نوشته شده است. تام هالند بار دیگر در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی ظاهر می‌شود و زندیا، سیدی سینک، جیکوب باتالون، جان برنتال، فلورنس پیو، ترامل تیلمن، ماریسا تومی و مارک رافلو از دیگر بازیگران آن هستند.

داستان فیلم، پیتر پارکر را در مرحله‌ای متفاوت از زندگی‌اش دنبال می‌کند؛ قهرمانی که اکنون کاملاً تنهاست و تمام انرژی خود را صرف محافظت از شهر نیویورک در نقش مرد عنکبوتی کرده است. فشار ناشی از زندگی شخصی و کاری، در کنار خستگی و تلاش بی‌وقفه برای حفظ امنیت شهر، تأثیر مستقیمی بر او می‌گذارد و حتی باعث می‌شود قدرت‌های عنکبوتی‌اش به شکلی غیرمنتظره تکامل پیدا کنند.

بیشنر بخوانید:

نقد فیلم مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید

واکنش منتقدان در نقد فیلم Spider-Man: Brand New Day به این اثر در مجموع مثبت بوده است. بسیاری از نقدها بازی تام هالند، صحنه‌های اکشن و همچنین داستان پخته‌تر و شخصیت‌محورتر فیلم را در مقایسه با قسمت‌های قبلی مرد عنکبوتی در دنیای سینمایی مارول تحسین کرده‌اند.

فیلم در وب‌سایت Rotten Tomatoes امتیاز ۹۰ درصد را بر اساس ۴۳۵ تحلیل فیلم Spider-Man: Brand New Day به دست آورده و میانگین امتیاز آن ۷.۶ از ۱۰ ثبت شده است. اجماع منتقدان، Brand New Day را بازگشتی امیدوارکننده برای این شخصیت می‌داند که با ترکیب مجموعه‌ای از صحنه‌های اکشن چشمگیر، بار احساسی پخته‌تر و بازی تأثیرگذار تام هالند، آینده‌ای امیدوارکننده برای حضور مرد عنکبوتی روی پرده سینما ترسیم می‌کند.

در Metacritic نیز بررسی فیلم Spider-Man: Brand New Day بر اساس ۵۶ نقد، امتیاز ۶۶ از ۱۰۰ دریافت کرده که نشان‌دهنده واکنش عمدتاً مثبت منتقدان است.

در فیلم‌های ابرقهرمانی، قهرمانان معمولاً چندان تنها نمی‌مانند. آن‌ها در قالب لیگ‌ها، گروه‌ها و زوج‌های دونفره کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، در هر گوشه‌ای از شهر طرفدار دارند و اغلب با شخصیت‌های مهمی وارد رابطه عاطفی می‌شوند.

حتی بتمن، این انتقام‌جوی بدبین و منزوی، در نهایت دوباره به بروس وینِ اجتماعی و معاشرتی تبدیل می‌شود؛ اما در Spider-Man: Brand New Day، پیتر پارکر با بازی تام هالند به قهرمانی منزوی و غرق در کار تبدیل شده است. او مردی است که تمام زندگی‌اش را وقف مبارزه با جرم و جنایت کرده و در عین حال، از دیگران فاصله گرفته است.

او را می‌بینیم که با دقتی مثال‌زدنی و با استفاده از تارهای چسبناک خود، یکی پس از دیگری سراغ خلافکاران می‌رود و سپس به آپارتمان فرسوده و پوسیده‌اش در نیویورک، جایی که مانند یک گوشه‌نشین زندگی می‌کند، میان انبوهی از نمایشگرهای کامپیوتری و تجهیزات الکترومکانیکی که برای تقویت و کنترل بهتر قدرت‌هایش ساخته است، بازمی‌گردد.

اما این مبارزه، مبارزه‌ای کاملاً تنهاست. پیتر دیگر دانش‌آموز دبیرستانی یا جوانی رؤیابین که می‌خواهد وارد MIT شود نیست. تام هالند هم حالا ۳۰ ساله شده و اعتمادبه‌نفس و ظاهری پخته‌تر پیدا کرده است. بااین‌حال، پیتر همچنان وسواس‌گونه ویدئوهای شبکه‌های اجتماعی ام‌جی با بازی زندایا، عشق زندگی‌اش، و ند با بازی جیکوب باتالون، بهترین دوست زبان‌دراز خود را دنبال می‌کند.

در پایان Spider-Man: No Way Home، تمام خاطرات آن‌ها از پیتر به‌وسیله دکتر استرنج پاک شد و این تنها راهی بود که پیتر می‌توانست از طریق آن جهان چندگانه را نجات دهد. حالا وقتی این سه نفر سرانجام دوباره یکدیگر را می‌بینند، ام‌جی و ند به پیتر نگاه می‌کنند و او را کاملاً غریبه می‌بینند.

از طرف دیگر، عمه می محبوب پیتر با بازی ماریسا تومی نیز در فیلم قبلی کشته شده است. بنابراین چندان عجیب نیست اگر مرد عنکبوتی این بار بیش از همیشه شبیه تراویس بیکل در Taxi Driver به نظر برسد.

No Way Home در سال ۲۰۲۱ تنها در آمریکا بیش از ۸۰۰ میلیون دلار فروخت. داستان پرزرق‌وبرق و بیش از حد پیچیده سه مرد عنکبوتی با بازی تام هالند، اندرو گارفیلد و توبی مگوایر، برای من بیشتر شبیه نمایشی بسیار حساب‌شده و بدبینانه برای تبدیل نوستالژی به ابزار بازاریابی ستاره‌محور بود.

در چنین شرایطی، Spider-Man: Brand New Day در مقایسه با No Way Home گاهی مانند مرهمی بر این هیاهوی ابرقهرمانی به نظر می‌رسد. این فیلم تلاش می‌کند لحظاتی تأمل‌برانگیزتر و دراماتیک‌تر داشته باشد. کارگردانی اثر بر عهده دستین دنیل کرتون، فیلمساز بااستعدادی که پس از ساخت آثار مستقل، با Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings در سال ۲۰۲۱ وارد دنیای فانتزی مارول شد، است.

در Brand New Day به‌وضوح می‌توان دید که کرتون تا چه اندازه تلاش کرده فیلمی کمیک‌بوکی بسازد که متفکرانه و پخته باشد. مشکل اینجاست که وقتی مخاطب بیش از حد احساس کند یک فیلم برای پخته و انسانی بودن تلاش می‌کند، همین تلاش می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.

از نظر کلی، Brand New Day تقریباً تمام چیزهایی را که از یک فیلم ابرقهرمانی انتظار داریم در خود جای داده است. فیلم سهم قابل‌قبولی از اکشن‌های عظیم، پرسر‌وصدا و نفس‌گیر، از جمله یک سکانس طولانی در داخل و خارج از یک آسمان‌خراش که در جریان آن هالک با بازی مارک روفالو وارد ماجرا می‌شود، دارد. او در این فیلم در سمت تاریک ماجرا قرار گرفته، اما در نهایت بیشتر حضورش فرصتی است تا مخاطب بار دیگر کمی هالک ببیند.

در کنار آن، قهرمانی داریم که زیر ظاهر سالم و دوست‌داشتنی‌اش، با حجم قابل‌توجهی از آشفتگی‌های درونی دست‌وپنجه نرم می‌کند. جان برنتال نیز در نقش پانیشر، حضوری دوست‌داشتنی و تا حدی عصبی و سرخورده دارد و فیلم شروری را معرفی می‌کند که فاصله زیادی با یک شخصیت کارتونی و تک‌بعدی دارد.

بااین‌حال، اگر Brand New Day گاهی سرگرم‌کننده است، در بخش‌هایی نیز خسته‌کننده، بیش از حد اپیزودیک و دست‌کم نیم ساعت طولانی‌تر از چیزی است که باید باشد. نکته مثبت این است که فیلم در دام خستگی ناشی از آثار ابرقهرمانی و استفاده افراطی از جلوه‌های کامپیوتری گرفتار نمی‌شود، اما در عوض بیش از آنکه از نظر احساسی درگیرکننده باشد، شلوغ و بیش از اندازه جدی است.

بخش مهمی از مشکل فیلم به داستان فراموشی مربوط می‌شود. در ابتدا، مواجهه پیتر با ام‌جی و تلاش او برای کنار آمدن با این واقعیت که دختر مورد علاقه‌اش دیگر هیچ خاطره‌ای از او ندارد، هم جالب و هم تلخ و تأثیرگذار است. این صحنه‌ها حالا یک لایه فرامتنی جالب نیز پیدا کرده‌اند، چرا که دو ستاره اصلی فیلم، تام هالند و زندایا، اوایل همین سال با یکدیگر ازدواج کرده‌اند.

اما پس از مدتی، وضعیت پایه داستان از نظر دراماتیک آزاردهنده می‌شود. ما می‌خواهیم رابطه پیتر و ام‌جی یک مسیر و سفر عاطفی داشته باشد، نه اینکه صرفاً به قطعه‌ای ثابت از یک کنایه غم‌انگیز تبدیل شود.

فیلمنامه Brand New Day را کریس مک‌کنا و اریک سامرز، دو نویسنده باسابقه فیلم‌های مارول، نوشته‌اند و داستان آن بیشتر به شکل مجموعه‌ای از ایده‌ها و مفاهیم مختلف به سراغ مخاطب می‌آید.

در ابتدای فیلم، پیتر متوجه می‌شود که قدرت‌هایش در حال از بین رفتن هستند؛ یا بهتر است بگوییم در نتیجه تمرکز بیش از اندازه DNA عنکبوتی، عملکرد قدرت‌هایش دچار اختلال شده است. برای مدتی این احتمال به وجود می‌آید که فیلم قصد دارد بازتابی از بحران جسمی و روانی Superman II، یکی از کلاسیک‌های ژانر ابرقهرمانی، ارائه کند. اما پیتر در نهایت تنها به یک «مهارکننده» نیاز دارد.

مشکل اینجاست که اگر فیلم قرار بود چنین تعارضی را مطرح کند، باید آن را تا پایان دنبال می‌کرد. Brand New Day در عوض این خط داستانی را خیلی سریع باز می‌کند و می‌بندد. انگار با مسئله‌ای روبه‌رو هستیم که صرفاً باید برای مدتی کوتاه در فیلم وجود داشته باشد.

شرور فیلم نیز در ابتدا ایده جذابی دارد. نیرویی مرموز که می‌تواند وارد ذهن هر انسانی، به‌جز مرد عنکبوتی شود. این توانایی تاریک از طریق تصویری به نمایش درمی‌آید که در آن افراد یکی پس از دیگری به عقب پرتاب می‌شوند. انگار میدان مغناطیسی قدرتمندی آن‌ها را کنار می‌زند، در حالی که نیروی ذهنی شرور از یک میزبان به میزبان دیگر منتقل می‌شود.

ممکن است پیتر با فردی صحبت کند که ناگهان جملاتی تهدیدآمیز به زبان می‌آورد و مخاطب متوجه شود که این فرد در واقع تحت کنترل همان نیروی مرموز قرار گرفته است.

اما مسئله این است که حالا هدف اصلی چیست؟ فیلم تصور می‌کند این ایده معنای عمیق‌تر و تأثیرگذار‌تری از آنچه واقعاً دارد، در خود جای داده است، در حالی که در عمل بیشتر به ایده‌ای از یک فیلم ترسناک درجه‌دو شباهت دارد.

در نهایت هویت شرور آشکار می‌شود و مشخص می‌شود که او آن‌قدرها هم شرور نیست. او در واقع شخصیتی با انگیزه‌ای محترمانه و قابل‌همدلی است. سیدی سینک این نقش را با فوریتی احساسی و باورپذیر بازی می‌کند، اما سؤال اصلی همچنان باقی می‌ماند که وقتی رویارویی نهایی با شرور قرار است در نهایت به نوعی همدلی و آشتی تبدیل شود، اساساً هدف دراماتیک این تقابل چه بوده است؟

انگار فیلم تلاش می‌کند شرورهای کتاب‌های کمیک را به گروهی هویتی تبدیل کند که بیش از آنکه نیازمند شکست باشند، به نجات یافتن نیاز دارند.

دستین دنیل کرتون صحنه‌های اکشن مرد عنکبوتی را با نوعی شکوه پرتحرک و جهنده به تصویر می‌کشد و در این بخش، دقیقاً همان چیزی را ارائه می‌دهد که مخاطب از این مجموعه انتظار دارد.

می‌توان از این تلاش سازندگان قدردانی کرد که نخواسته‌اند بار دیگر همان ماجرای تکراری اتصال نقاط مختلف جهان‌های چندگانه را تحویل مخاطب بدهند. بااین‌حال، Spider-Man: Brand New Day فیلمی تماشایی است، اما هرگز به تجربه‌ای واقعاً مسحورکننده و فراموش‌نشدنی تبدیل نمی‌شود.

نتیجه‌گیری و امتیازدهی

در مجموع، Spider-Man: Brand New Day تلاش قابل‌توجهی برای فاصله گرفتن از آشفتگی چندجهانی و بازگرداندن داستان مرد عنکبوتی به فضایی شخصی‌تر و انسانی‌تر است، اما در رسیدن به این هدف کاملاً موفق نمی‌شود.

فیلم در صحنه‌های اکشن، بازی تام هالند و برخی لحظات احساسی عملکرد قابل‌قبولی دارد و تلاش دستین دنیل کرتون برای ارائه روایتی پخته‌تر نیز قابل‌تقدیر است، اما فیلمنامه اپیزودیک، طولانی بودن بیش از حد، برخی ایده‌های نیمه‌کاره و شخصیتی که در نهایت نمی‌تواند به یک تهدید کاملاً قانع‌کننده تبدیل شود، مانع از آن می‌شوند که فیلم به اثری ماندگار در مجموعه مرد عنکبوتی تبدیل شود.

وب‌سایت فیگار به این فیلم نمره 6.5 از 10 را می‌دهد.

بیشتر بخوانید: